Voici un joli petit conte valdôtain écrit en patois "de là-bas".
Lisez-le et essayez de comprendre...
Y ie eun cou dou frée, Piérino é Morisse, que reustoon î mimo veladzo, dedeun doe mèizón, eunna protso de l'otra.
Eun dzor Piérino propoze: «Que te nèn dirie se no beuttichan eunsèmblo no gagnadzo é n'atsetèn eunna vatse?». Morisse l'è d’accor é lo dzor aprì parton pe alé a la fèira de la Veulla.
Di tèn que tseméon Piérino, que créijé d'ihé bièn pi feun de Morisse, pènse: «Lo dricho mé, hi cou!”
A la fèira, aprì aì bièn èitchà totte le vatse: le rèine di corne é le rèine di lahì, le vatse tsahagnéye é halle valèizan-e, le vatse avouì le corne boclléye é halle avouì le corne rebéquéye, halle avouì le-z-épole bose é halle avouì l'etsén-a eunfonchée, nèn cherdon eunna, Lenetta, an blantse é rodze bièn grosa é la payon avouì le sou que l’ayòn beuttó eunsèmblo.
Can la fèira l'è fenia, le dou frée tornon a mèizón -«L’amén-èn-pe i meun bòi, l'è pi grou è pi sèque»- di Piérino, mi comènchon to de suite a deusquetté pe désidé dedeun queun bòi beutté la vatse. Aprì aì bièn deusquetó to lo lon di tsemeun: «Voualà la reponsa, appeillèn-pe la vatse i prò euntremì di nouhe mèizón!».
Aprì hèn, le dou frée désidon euncó de se partadjé la vatse. Piérino, lo pi saèn, l’ou lo devàn de la biche: “Pai me eumpouertso po pe le man é n’i-pe mouèn de traille”.
A Morise adòn reuste lo dirì: «Te créijé ihé lo pi feun, t’o voulì la tiha, aa te fo alé tchertché de fèn é d'ée pe li baillé pequé é bée… é sènsa li gagné rèn! Mé, i contréo, vo-pe me tchertché eun sezeleun pe arié la vatse é vèndre meun bon lahì».
Ce conte est tiré de l'excellent site Lo Gnalèi.